Przejdź do głównej treści
Młodzieniec w otoczeniu wilamowskich dziewcząt, Wilamowice lata 30. XX w., ze zbiorów prywatnych

Strój męski zanikł w swojej formie wyjątkowo wcześnie, gdyż częste podróże handlowe mężczyzn poskutkowały przejęciem przez nich ówczesnego stylu miejskiego. Przebywając w swojej miejscowości, jako strój na co dzień mężczyźni zakładali sztruksowe spodnie,  płócienne białe koszule i kamizelki zapinane na guziki.

Młodzieniec w otoczeniu wilamowskich dziewcząt, Wilamowice lata 30. XX w., ze zbiorów prywatnych

Strój męski zanikł w swojej formie wyjątkowo wcześnie, gdyż częste podróże handlowe mężczyzn poskutkowały przejęciem przez nich ówczesnego stylu miejskiego. Przebywając w swojej miejscowości, jako strój na co dzień mężczyźni zakładali sztruksowe spodnie, płócienne białe koszule i kamizelki zapinane na guziki.

Młodzieniec w stroju Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca „Wilamowice” , Boże Ciało, Wilamowice 2012, fot. J. Majerska

Powstanie w 1948 r. Zespołu Regionalnego „Wilamowice”, stworzyło potrzebę ukształtowania się odświętnego stroju męskiego, który zaprojektowała Jadwiga Bilczewska-Stanecka i który funkcjonuje aż do dzisiaj. Składa się on z kapelusza z wąskim rondem, zdobionego wzorzystą tasiemką zakończoną kokardką; białej, prostej koszuli, spinanej kwiatową wstążką pod szyją; <em>lajbika</em> czyli kamizelki dwurzędowej w ciemnym kolorze bordo, granatu lub czerni; spodni z czarnego sukna, przepasanych szerokim, wyszywanym w motywy roślinne skórzanym pasem oraz  wysokich „polskich” butów.

Młodzieniec w stroju Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca „Wilamowice” , Boże Ciało, Wilamowice 2012, fot. J. Majerska

Powstanie w 1948 r. Zespołu Regionalnego „Wilamowice”, stworzyło potrzebę ukształtowania się odświętnego stroju męskiego, który zaprojektowała Jadwiga Bilczewska-Stanecka i który funkcjonuje aż do dzisiaj. Składa się on z kapelusza z wąskim rondem, zdobionego wzorzystą tasiemką zakończoną kokardką; białej, prostej koszuli, spinanej kwiatową wstążką pod szyją; lajbika czyli kamizelki dwurzędowej w ciemnym kolorze bordo, granatu lub czerni; spodni z czarnego sukna, przepasanych szerokim, wyszywanym w motywy roślinne skórzanym pasem oraz wysokich „polskich” butów.

Mężczyźni w strojach w czasie procesji Bożego Ciała. Trzech z lewej strony ubranych w <em>lajbiki</em>, czwarty z prawej w <em>lajbik</em> z długim rękawem, Wilamowice 2012, fot. J.  Majerska

Strój męski, opracowany na potrzeby Zespołu Regionalnego "Wilamowice", mimo że jest dość młodym tworem, trwale zakorzenił się już w świadomości mieszkańców, którzy traktują go jako rodzimy.

Mężczyźni w strojach w czasie procesji Bożego Ciała. Trzech z lewej strony ubranych w lajbiki, czwarty z prawej w lajbik z długim rękawem, Wilamowice 2012, fot. J. Majerska

Strój męski, opracowany na potrzeby Zespołu Regionalnego "Wilamowice", mimo że jest dość młodym tworem, trwale zakorzenił się już w świadomości mieszkańców, którzy traktują go jako rodzimy.

Chłopak w zimowym <em>ibercijerze</em>, Wilamowice 2013, fot . J. Majerska

Dzięki staraniom Tymoteusza Króla, wpółautora książki „Strój Wilamowski”, w 2009 r. udało się pozyskać unikalny płaszcz wilamowski<em> ibercijer</em>, szyty według dziewiętnastowiecznej wiedeńskiej mody miejskiej. W ostatnich latach następuje tendencyjny powrót do bardziej archaicznych form stroju męskiego.

Chłopak w zimowym ibercijerze, Wilamowice 2013, fot . J. Majerska

Dzięki staraniom Tymoteusza Króla, wpółautora książki „Strój Wilamowski”, w 2009 r. udało się pozyskać unikalny płaszcz wilamowski ibercijer, szyty według dziewiętnastowiecznej wiedeńskiej mody miejskiej. W ostatnich latach następuje tendencyjny powrót do bardziej archaicznych form stroju męskiego.

Rodzina Nowaków (przydomek Bibok), w strojach wilamowskich, Bielsko-Biała  lata 20. XX w., ze zbiorów prywatnych

Mężczyźni na uroczystości, poza strojem zespołowym zakładają właśnie wełniane <em>ibercijery</em>, w kolorze czarnym, jedno lub dwurzędowe, mocno taliowane, z kołnierzem obszytym czarnym aksamitem. Zdarza się, że niektórzy mężczyźni na największe święta zakładają do nich cylindry. Takie skompletowanie elementów jest wierne ikonografii z początku XX w., prezentującej głównie w takim właśnie stroju osoby drużbów i młodych panów. Tworzą się wciąż nowe warianty męskich okryć – powstają marynarki, będące wariacją<em> lajbika </em>i <em>ibercijera</em> oraz nowe kroje kamizelek.

Rodzina Nowaków (przydomek Bibok), w strojach wilamowskich, Bielsko-Biała lata 20. XX w., ze zbiorów prywatnych

Mężczyźni na uroczystości, poza strojem zespołowym zakładają właśnie wełniane ibercijery, w kolorze czarnym, jedno lub dwurzędowe, mocno taliowane, z kołnierzem obszytym czarnym aksamitem. Zdarza się, że niektórzy mężczyźni na największe święta zakładają do nich cylindry. Takie skompletowanie elementów jest wierne ikonografii z początku XX w., prezentującej głównie w takim właśnie stroju osoby drużbów i młodych panów. Tworzą się wciąż nowe warianty męskich okryć – powstają marynarki, będące wariacją lajbika i ibercijera oraz nowe kroje kamizelek.

Mężczyzna w stroju <em>śmierguśnika</em>, Wilamowice lata 60. XX w., ze zbiorów prywatnych

Wciąż żywą tradycją w Wilamowicach są <em>Śmiergusty</em>. Zwyczaj polewania wodą w Lany Poniedziałek rozpoczyna się już w Wielkanocny wieczór, gdy przebrani młodzieńcy nawiedzają nocą domy panien polewając je wodą i licząc na gościnę. Obrzęd dopełnia się w poniedziałek rano, kiedy to wszystkie grupy śmierguśników spotykają się na rynku i czekają na wychodzące z kościoła panny aby ponownie oblać je na oczach mieszkańców. Dziewczęta wiedzą, że bycie niepolaną w ten dzień, oznacza brak powodzenia. Młodzieńcy na czas <em>Śmiergustów</em> zakładają rozmaite przebrania, których wygląd zmieniał się na przestrzeni lat. Do lat 20. XX w. popularnym było przebieranie się za starsze kobiety, lekarzy, kominiarzy i Żydów. Koniecznym atrybutem były jednak maski zakładane na twarz, wykonane z masy papierowej, zdobione kolorowymi farbkami, które uniemożliwiały identyfikację kawalera.

Mężczyzna w stroju śmierguśnika, Wilamowice lata 60. XX w., ze zbiorów prywatnych

Wciąż żywą tradycją w Wilamowicach są Śmiergusty. Zwyczaj polewania wodą w Lany Poniedziałek rozpoczyna się już w Wielkanocny wieczór, gdy przebrani młodzieńcy nawiedzają nocą domy panien polewając je wodą i licząc na gościnę. Obrzęd dopełnia się w poniedziałek rano, kiedy to wszystkie grupy śmierguśników spotykają się na rynku i czekają na wychodzące z kościoła panny aby ponownie oblać je na oczach mieszkańców. Dziewczęta wiedzą, że bycie niepolaną w ten dzień, oznacza brak powodzenia. Młodzieńcy na czas Śmiergustów zakładają rozmaite przebrania, których wygląd zmieniał się na przestrzeni lat. Do lat 20. XX w. popularnym było przebieranie się za starsze kobiety, lekarzy, kominiarzy i Żydów. Koniecznym atrybutem były jednak maski zakładane na twarz, wykonane z masy papierowej, zdobione kolorowymi farbkami, które uniemożliwiały identyfikację kawalera.

Młodzieniec w stroju <em>śmierguśnika</em>, sesja do albumu „Strój Wilamowski” Tymoteusza Króla, Wilamowice 2008, fot. W.Romański

Z czasem coraz większą popularność zyskiwał strój znany nam współcześnie składający się z kolorowych spodni i koszuli. Oba te elementy wykonywane były z materiałów pozyskanych ze zużytych strojów damskich, obszytych frędzlami i pasmanterią. Całości dopełniał kapelusz wykonany z ciasno związanych na stelażu bibułkowych kwiatów, do którego przyczepiony był ogon z tasiemek. Do dziś nie ma ustalonego kanonu stroju na ten dzień, a każdy ze<em> śmierguśnickich </em>strojów jest niepowtarzalny a czasem i przechodzący z ojca na syna.

Młodzieniec w stroju śmierguśnika, sesja do albumu „Strój Wilamowski” Tymoteusza Króla, Wilamowice 2008, fot. W.Romański

Z czasem coraz większą popularność zyskiwał strój znany nam współcześnie składający się z kolorowych spodni i koszuli. Oba te elementy wykonywane były z materiałów pozyskanych ze zużytych strojów damskich, obszytych frędzlami i pasmanterią. Całości dopełniał kapelusz wykonany z ciasno związanych na stelażu bibułkowych kwiatów, do którego przyczepiony był ogon z tasiemek. Do dziś nie ma ustalonego kanonu stroju na ten dzień, a każdy ze śmierguśnickich strojów jest niepowtarzalny a czasem i przechodzący z ojca na syna.

Ten serwis korzysta z cookies Polityka prywatności