STROJE RYCKIE
Historia stroju
Strój noszony przez mieszkańców powiatu ryckiego jest jednym z szesnastu, jakie wykształciły się na terenie województwa lubelskiego. Jego zróżnicowane wynika z warunków gospodarczych panujących w tym subregionie, różnic czasowych związanych z jego powstawaniem oraz wpływów z sąsiedniego Mazowsza. Do połowy XIX wieku elementy ubiorów były w całości wykonane z tkanin samodziałowych, a po uwłaszczeniu, kiedy upowszechniła się gospodarka pieniężna i na wieś zaczęły docierać towary produkcji fabrycznej większość ubiorów świątecznych uległa zasadniczym przemianom.
Powiat rycki, położony nad Wisłą i Wieprzem, obecnie należy do województwa lubelskiego, jednak na przestrzeni dziejów wielokrotnie zmieniał przynależność administracyjną. Osadnictwo na tym terenie sięga starożytności, co potwierdzają znaleziska archeologiczne związane m.in. z kulturą przeworską. W średniowieczu ważnym ośrodkiem stała się Stężyca, pełniąca funkcję centrum handlowego i miejsca istotnych wydarzeń politycznych. Ryki i Dęblin pojawiają się w źródłach pisanych od końca XIV i XV wieku. Od XV do XVIII wieku znaczna część obszaru należała do ziemi stężyckiej w województwie sandomierskim, administracyjnie i kulturowo związanej z Małopolską. Po jej likwidacji na przełomie XVIII i XIX wieku tereny te zostały podzielone między kilka powiatów, co wpłynęło m.in. na zróżnicowanie gwarowe (cechy mazowieckie i małopolskie). W XIX i XX wieku obszar ten wielokrotnie zmieniał przynależność wojewódzką. Powiat rycki utworzono po raz pierwszy w 1956 roku, zlikwidowano w 1975, a następnie przywrócono w 1999 roku. Obecnie obejmuje miasta Ryki i Dęblin oraz okoliczne gminy i stanowi południowo-zachodnią część województwa lubelskiego. Peryferyjne położenie między Mazowszem a Małopolską wpłynęło na lokalną kulturę, w której widoczne są elementy obu regionów, m.in. w stroju ludowym.
Ogólna charakterystyka stroju
Strój rycki jest najbardziej wysuniętym na północny-zachód ubiorem z terenu obecnego województwa lubelskiego, sąsiaduje on od wschodnio-północnej strony ze strojem łukowskim, od wschodnio-południowej z powiślańskim, od zachodnio-północnej z kołbielskim (garwoliński byłby najbliższy, ale nie został dotychczas opracowany), a od zachodnio-południowej z radomskim. Zaliczany jest on do grupy mazowieckiej, gdyż pewne jego elementy w stroju kobiecym wykonane były z tkanin w pasy tzw. pasiaków, a ponadto niektóre części odzieży były typowe dla tej odmiany.
Stroje męskie
Męska odzież tradycyjna składała się z koszuli i spodni lnianych, sukiennej kamizelki i sukmany, pasa skórzanego lub wełnianego, wysokich butów z cholewami oraz kilku nakryć głowy noszonych stosownie do pory roku (maciejówki, kapelusze słomiane, czapki baranie). Strój męski z powszechnego użycia wyszedł już na początku XX wieku, nieco dłużej zachowały się elementy odzieży codziennej, którą wykonywano z materiałów samodziałowych. W okresie międzywojennym mężczyźni ubierali się już powszechnie w odzież miejską z materiałów fabrycznych.
Stroje kobiece
Strój kobiecy zawierał lnianą koszulę, spódnicę, fartuch, płachtę naramienną, nakrycie wierzchnie, a także gorset, kaftan, nakrycia głowy (czepiec i półczepiec, chusty), buty wykonane u szewca oraz biżuterię w postaci korali. Tradycyjny kobiecy strój świąteczny pod koniec lat trzydziestych XX wieku noszony był już tylko przez starsze pokolenie. Poszczególne jego elementy takie, jak spódnice, fartuchy czy chusty starsze kobiety zakładały jeszcze do lat sześćdziesiątych XX wieku.
Mariola Tymochowicz